راهنمای جامع خرید ماهیتابه؛ چه تابه‌ای واقعا ارزش خرید دارد

این جدول کمک می‌کند سریع تصمیم بگیرید، اما انتخاب نهایی را بهتر است با سبک آشپزی خودتان هماهنگ کنید.

انتخاب تابه بر اساس سبک آشپزی

• اگر نیمرو و پنکیک زیاد درست می‌کنید: تابه نچسب باکیفیت یا گرانیتی با کف ضخیم

• اگر خانواده پرمصرف دارید: آلومینیوم دایکست ضخیم یا چدن

• اگر آشپزی رژیمی می‌کنید: تابه نچسب استاندارد با پوشش چندلایه و تاییدیه بهداشتی

• اگر استیک و حرارت بالا دارید: چدن یا تابه ضخیم چندلایه

• اگر اجاق القایی دارید: کف مغناطیسی (تست آهنربا)

تابه تفلون؛ راحت و سبک، اما با محدودیت

تابه تفلون برای خیلی از ما اولین انتخاب بوده است؛ سبک است، کار با آن راحت است و غذا به‌سختی به سطح آن می‌چسبد، به همین دلیل برای آشپزی روزمره و رژیمی گزینه محبوبی محسوب می‌شود. اما اگر کمی واقع‌ بینانه‌تر نگاه کنیم، می‌بینیم که این راحتی همیشه بدون محدودیت نیست؛ پوشش تفلون در برابر حرارت بالا و استفاده مداوم حساس‌تر است و اگر درست از آن مراقبت نکنیم، عمر مفیدش کوتاه‌تر از چیزی می‌شود که انتظار داریم.

پس اگر هر روز آشپزی می‌کنیم، بهتر است بدانیم که مدل‌های اقتصادی معمولا بعد از مدتی افت کیفیت دارند. پس اگر دنبال پوشش نچسبی هستیم که بعد از شش ماه پوسته پوسته نشود، باید کیفیت ساخت و تست مقاومت پوشش را جدی بگیریم.

محدودیت پوشش نچسب در حرارت بالا

پوشش‌های نچسب رایج، معمولاً بر پایه ماده‌ای به نام PTFE ساخته می‌شوند. این ماده در دمای معمول آشپزی کاملاً پایدار است، اما وقتی حرارت از حدود ۲۶۰ درجه سانتی‌گراد عبور کند، ساختار آن به‌تدریج دچار تخریب می‌شود. شاید این عدد روی کاغذ بالا به نظر برسد، اما واقعیت این است که شعله مستقیم بسیاری از گازهای خانگی — مخصوصاً وقتی تابه کوچک روی شعله بزرگ قرار می‌گیرد — می‌تواند خیلی سریع دما را به این محدوده برساند، به‌خصوص اگر تابه خالی روی گاز گذاشته شود.

خالی گذاشتن ماهیتابه نچسب روی حرارت بالا، یکی از رایج‌ترین دلایلی است که باعث کاهش عمر پوشش می‌شود. در این حالت، چون ماده غذایی داخل تابه نیست که بخشی از حرارت را جذب کند، دمای سطح داخلی خیلی سریع بالا می‌رود و فشار بیشتری به لایه نچسب وارد می‌شود.

نکته مهم دیگر، تفاوت بین تفلون‌های اقتصادی و پوشش‌های چندلایه صنعتی است. در مدل‌های ارزان‌تر، لایه نچسب نازک‌تر است و مقاومت سایشی و حرارتی کمتری دارد. در مقابل، پوشش‌های چندلایه که تحت تست‌های مقاومت حرارتی و سایش قرار گرفته‌اند، دوام بیشتری دارند و در استفاده روزمره پایدارتر عمل می‌کنند — البته به شرطی که همچنان اصول استفاده صحیح رعایت شود.

اگر هر روز آشپزی می‌کنیم و گاهی با شعله بالا کار داریم، دانستن همین نکات ساده می‌تواند عمر ماهیتابه‌مان را چند برابر کند.

تابه گرانیتی؛ محبوب اما نه همیشه یکسان

گرانیتی‌ها در بازار ایران محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند، اما واقعیت این است که همه آن‌ها کیفیت یکسانی ندارند. بیشتر این تابه‌ها از آلیاژ آلومینیوم ساخته می‌شوند و روی آن‌ها پوشش نچسب تقویت‌شده قرار می‌گیرد. اگر فرآیند تولید استاندارد و کیفیت ساخت بالا باشد، نتیجه کاملا متفاوت خواهد بود؛ حرارت به شکل یکنواخت‌تری پخش می‌شود، مقاومت در برابر خش افزایش پیدا می‌کند و دوام پوشش داخلی هم به‌مراتب بیشتر می‌شود، طوری که در استفاده روزمره دیرتر دچار افت کیفیت خواهد شد.

اما اگر مدل ارزان و بی کیفیت انتخاب کنیم، معمولا با پوشش ضعیف روبه‌رو می‌شویم.

بیشتر خریداران دقیقا همین‌جا اشتباه می‌کنند:
فکر می‌کنیم «گرانیتی» یعنی همیشه باکیفیت. در حالی که ضخامت کف تابه و فرآیند تولید پوشش نچسب تعیین‌کننده اصلی است.

تابه چدنی؛ برای وقتی که پخت و پز جدی‌تر است

اگر خانواده پرمصرف هستید و پخت روزانه سنگین دارید، چدن می‌تواند سرمایه‌گذاری خوبی باشد.

چدن برای چه کسی مناسب نیست؟

با تمام مزایایی که گفتیم، چدن انتخاب ایده‌آلی برای همه نیست. واقعیت این است که وزن بالای آن می‌تواند برای بعضی افراد، مخصوصاً سالمندان یا کسانی که مشکل مچ دست دارند، چالش‌برانگیز باشد. جابه‌جایی یک تابه چدنی پر از غذا، مخصوصاً وقتی داغ است، کار سبکی نیست.

در آشپزخانه‌های کوچک هم ممکن است مدیریت آن سخت‌تر باشد؛ هم به‌خاطر وزن و هم به‌خاطر فضایی که اشغال می‌کند. علاوه بر این، چدن نیاز به رسیدگی دارد. اگر حوصله روغن‌کاری دوره‌ای (سیزن کردن) و خشک کردن دقیق بعد از شستشو را ندارید، ممکن است بعد از مدتی با زنگ‌زدگی یا افت کیفیت سطح آن روبه‌رو شوید.

نکته مهم دیگر این است که چدن معمولاً گزینه مناسبی برای ماشین ظرفشویی نیست. شستشوی خشن و رطوبت طولانی‌مدت می‌تواند به سطح آن آسیب بزند.

پس قبل از خرید، بهتر است صادقانه از خودمان بپرسیم: آیا با وزن بیشتر و مراقبت بیشتر کنار می‌آییم؟ اگر پاسخ مثبت است، چدن می‌تواند سال‌ها همراه آشپزخانه ما باشد؛ اما اگر راحتی و نگهداری کم‌دردسر برایمان اولویت دارد، شاید انتخاب‌های دیگری منطقی‌تر باشند.

تابه استیل؛ دوام بالا، مهارت بیشتر

تابه استیل انتخابی است که بیشتر به دوام و ماندگاری معروف است تا راحتیِ نچسب بودن. این مدل‌ها پوشش نچسب ندارند، اما در عوض بدنه‌ای مقاوم دارند و از نظر ایمنی مواد غذایی خیالمان را راحت‌تر می‌کنند. استیل در برابر ضربه و حتی تغییرات ناگهانی دما هم عملکرد قابل قبولی دارد و به‌راحتی آسیب نمی‌بیند. البته باید بپذیریم که کار با آن کمی مهارت می‌خواهد؛ اگر حرارت را درست تنظیم نکنیم یا زمان کافی برای گرم شدن ندهیم، احتمال چسبیدن غذا وجود دارد.

اگر کنترل دما در پخت برای شما مهم است و مهارت بیشتری دارید، استیل می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

بهترین جنس ماهیتابه چیست؟ بیایید بر اساس نیاز انتخاب کنیم

وقتی می‌پرسیم «بهترین جنس ماهیتابه چیست؟» شاید انتظار یک جواب قطعی داشته باشیم، اما واقعیت این است که انتخاب درست به سبک آشپزی ما بستگی دارد. به‌جای اینکه دنبال یک پاسخ مطلق باشیم، بهتر است ببینیم بیشتر چه نوع پختی انجام می‌دهیم. اگر آشپزی روزانه و سبک داریم، یک تابه گرانیتی باکیفیت می‌تواند انتخاب متعادلی باشد. اگر غذاهای رژیمی و کم‌روغن می‌پزیم، تابه نچسب استاندارد گزینه مناسب‌تری است. برای سرخ‌کردن عمیق یا پخت‌های سنگین، چدن عملکرد بهتری دارد و اگر دوام طولانی‌مدت برایمان اولویت است، چدن یا استیل می‌توانند انتخاب‌های مطمئن‌تری باشند.

ما قرار نیست بهترین تابه دنیا را بخریم. قرار است بهترین تابه برای خودمان را انتخاب کنیم.

ضخامت کف تابه؛ چیزی که کمتر به آن توجه می‌کنیم

تابه‌ای که وسطش نسوزد و لبه‌ها خام نماند، معمولا یک ویژگی مهم دارد: کف ضخیم و چندلایه. ضخامت کف مستقیما روی عملکرد پخت تأثیر می‌گذارد و تعیین می‌کند حرارت چطور در سطح تابه پخش شود. این ویژگی کمک می‌کند:

• توزیع یکنواخت حرارت در کل سطح انجام شود،

• از ایجاد نقاط داغ که باعث سوختن بخشی از غذا می‌شوند جلوگیری شود،

• کنترل دما در پخت دقیق‌تر باشد،

• و تابه در برابر شوک حرارتی مقاومت بیشتری داشته باشد.

در واقع، کیفیت واقعی یک ماهیتابه را بیشتر از ظاهرش، باید در ضخامت و ساختار کف آن جست‌وجو کرد. اگر کف نازک باشد، حتی بهترین پوشش نچسب هم مشکل را حل نمی‌کند.